محمد حسن خان اعتماد السلطنه
250
چهل سال تاريخ ايران ( فارسى )
آقا سيد محمد مهدى طهرانى عالمى معروف و بكمال تقوى موصوف بود و در مسجد حاج سيد عزيز الله واقع در دار الخلافه امامت جماعت داشت و در عرض سال همه روزه گروهى انبوه بر وى اقتداء مىكردند . ملا سلمان يكه باغى از مشاهير اتقياء علماء اين دولت معدود مىگردد . يكه باغ قريهايست از بلوك خلجستان عراق . حاج سيد محمد باقر قاآنى از مشاهير علماء اين عهد بهشمار مىآيد . قاآن قريهاى است در بلوك خلجستان عراق . شيخ ملك محمد بروجردى عالمى عامل بود و در محلهء سرچشمهء طهران به امامت جماعت مىپرداخت . حاج ملا شكر الله بن مولى لطف الله لواسانى سينكى تحصيل را به اصفهان رفت و آنجا در خدمت ميرزا محمد على قاينى و غيره به تعلم رياضيات پرداخت و در حضرت استاد الاساتيد آقا مير سيد حسن مدرس كسب فقه و اصول كرد و به طهران بازگرديده به نجف مشرف شد و فيض مدرس حجة الحق شيخ مرتضى اعلى الله مقامه دريافت . و فى التاريخ فزون از سى سال است كه در طهران مىباشد . فضايل السادات در اخبار و منتخب الختوم در ادعيه از اوست . حاج سيد محمد على لاريجانى طهرانى مسكنا خلف الصدق حاج سيد محمد تقى عليه الرحمة از اجلهء سادات عالى درجات ايرانند . سلسلهء ايشان كه غالبا در قريهء دينان اميرى از الكاى لاريجان جمعند خود را علوى موسوى رضوى تقوى مىدانند و نسب به شاهزاده ابراهيم و امامزادهء زرينكيا كه از نژاد موسى المبرقع المدفون هو و ابنه جعفر به ارض قم است مىرسانند . اهالى طبرستان و ملحقات آن تأثير نذر سبعه به اين سلاله را مىگويند از عجايب است بموجب تجارب . آقا سيد صالح خلخالى شاگرد ارشد سيد الحكماء و المتأهلين فيلسوف العصر و الزمانى ميرزا ابو الحسن اصفهانى مشهور به لقب « جلوه » است . خود در فن حكمت و علم كلام و سطوح فقهيه و اصوليه به مدرسهء دوستعلى خان نظام الدوله كه در دار الخلافهء طهران مىباشد تدريس مىنمايد . الحق ذهنى دقيق و فكرتى عميق دارد . از آثار قلميهاش يكى ترجمه و شرح دوازده امام منسوب به شيخ اكبر محيى الدين